بررسی حوادث در یک شرکت تولید قطعات خودرو

تهیه توسط :

علیرضا رحمتی

دانشجوی کارشناسی بهداشت حرفه ای

مقدمه:  

حادثه كه برخي آنرا بيماري غفلت نيز مي نامند از دير باز به عنوان يك عامل مخرب و مرگ و مير براي انسان شناخته شده است.حوادث يكي از مهمترين علل مرگ ومير و زيانهاي مالي هستند.بررسي يك پژوهشگر به نام كاتا در سال 1993 نشان داد كه رخداد 120 ميليون حادثه ي شغلي در آن سال موجب مرگ 210هزار كارگر شده است.همين پژوهشگر در يك پژوهش ديگر در سال 1998 اعلام كرد سالانه 335هزار كارگر در حوادث شغلي جان خود را از دست مي دهند.در اين ميان تنها خسارت مالي ناشي از حوادث شغلي در همين سال در آمريكا بيش از 125 ميليارد دلار است كه 3 برابر سوددهي پنج شركت بزرگ آمريكايي مي باشد.سرانجام در سال 1999 نماينده سازمان بين المللي كار (ILO) در كنفرانس برزيل اعلام كرد كه رخداد 250 ميليون حادثه ي شغلي در آن سال موجب مرگ ومير يك ميليون نفر شده است.در همين سال مجموع هزينه بيماريهاي شغلي ٬پرداخت غرامت به حادثه ديدگان و نيز هزينه دستمزد امدادگران برابر 4درصد از درآمد سرانه جهان بوده است.البته اين رقم بطور برابر بخش نشده است.

در كشور ما هم آمارگيري انجام شده كه برطبق آن در سال56 در هر ماه بطور متوسط 6/1399 حادثه در كشور روي داده است(حوادثي كه به سازمان تامين اجتماعي گزارش شده)و چنانچه ايام كاري را در سال 65 حدود 270 روز فرض كنيم در هر روز كاري 2/62 فقره حادثه در كارگاههاي كشور روي داده است.اين امر نشانگر دامنه بار تحميلي بر اقتصاد كشور ماست.

اگر بررسي حادثه به شيوه صحيحي انجام شود مي تواند يكي از اصول اساسي در پيشگيري از بروز حوادث باشد.بررسي هاي امروزه نشان مي دهد كه مسئله بررسي حادثه در كشور ما به درستي به منظور رسيدگي  به حادثه بكار گرفته نشده است.

  تعاريف كلي

الف)شرايط نا ايمن: شرايطي كه حالت بالقوه داشته باشد و به كاركنان٬ تجهيزات و ساختمانها آسيب برساند و سبب از بين رفتن مواد وكاهش كارايي در انجام يك وظيفه از پيش تعيين شده شود اصطلاحا جطر ناميده ميشود.

ب) حادثه: رويدادي برنامه ريزي نشده در نتيجه ناخواسته كه موجب بروز زيان ميشود.

ج) خطر: يك توصيف طبقه بندي شده از سطح خطرات بر اساس پتانسيل واقعي يا مشاهده آنها در ايجاد جراحت٬ صدمه يا آسيب.

د)ريسك: امكان وقوع حادثه بر حسب احتمال وقوع و شدت آن.

مقايسه حوادث در كارگاههاي مختلف:

براي بررسي حوادث در كارخانجات داخلي يا خارجي مختلف و يا اينكه وقوع حوادث بطور نسبي در سطح بالا و پايين قرار دارد از يكسري فاكتورهاي مقايسه اي استفاده ميكنيم.بررسي ها نشان مي دهد سه معيار زير بيشترين كاربرد را در بين كشورهاي مختلف دارد به نحوي كه فراواني حادثه بيشتر از معيارهاي ديگر مورد توجه است.                                                             

               6

                 10 × تعداد حوادث در يكسال معين   

                 ——————————    = فراواني حادثه

           ساعات كار مفيد كارگران در همان سال                      

يعني به ازاي يك ميليون ساعت كاري چند حادثه اتفاق افتاده است.

      3

        10   × تعداد حوادث در يكسال معين                   

           ——————————    = شدت حادثه

       ساعات كار مفيد كارگران در همان سال                    

يعني به ازاي هر هزار ساعت كاري چند روز تلف شده است.

            شدت حادثه                                  

   ————————  = بروز حادثه   

          فراواني حادثه                                

ارزش كميتها به ترتيب:                                                    

                               تعداد  <  درصد   < IR  <  FR  < SR

    نحوه ثبت حوادث دریک شركت تولید قطعات خودرو:

به دنبال وقوع حادثه در داخل شركت٬ با اطلاع رساني پرسنل به انتظامات٬ انتظامات اقدام به نكميل گزارش حادثه٬ شرح و علت٬ زمان وقوع و مشخصات فرد آسيب ديده و تاييد مورد ذكرشده توسط بقيه پرسنل٬ برگه گزارش حادثه توسط بخش اداري شركت تكميل و به مدير توليد ارجا داده ميشود كه نهايتا موردتاييد كارفرما قرار گرفته و در2 نسخه٬يكي به سازمان تامين اجتماعي و ديگري پرونده خود پرسنل قرار داده ميشود.

البته همه حوادث ثبت نمي شود و فقط حوادثي كه منجر به آسيب و جراحت شده اند ثبت ميشوند(بر اساس هرم شدت حوادث)

محاسبات حوادث ناشي از كار در سال 83 در شركت

                                                                                                                                  6

  10  × 1              

 —————  = ضريب تكرار حادثه(FR)

  76304

  6

   10 ×1462 

  —————  = ضريب شدت حادثه(SR) 

    76304

محاسبات حوادث ناشي از كار در سال 84 در شركت

   6

    10× 2

—————  = (FR)

    74443

   6                         

    10× 2

—————  = (SR)

    74443                          

جدول آمار حوادث در شركت

تعداد روزهاي كاري	ساعت كاري مفيد در كل سال	ساعت كاري كاركنان	تعداد كل كارگران	تعداد حوادث	سال
1660	76304	88000	44	1	83
1694	74443	88000	44	2	84

روشهاي پيشگيري از حوادث

* وضع مقررات قانوني: تدوين آيين نامه هاي حاوي مقررات لازم الاجرادر خصوص شرايط عمومي كار مثل نقشه٬ ساختمان٬ تعمير و نگهداري٬ بازرسي محيط كار٬ آزمايش ابزار الات٬ آموزش فني و حرفه اي٬ مشكلات بهداشتي و...

* تعيين اصول و ميزان ها : تعيين ميزانهاي رسمي در خصوص ساختمان٬ ابزار صنعتي٬ روشهاي مربوط به بهداشت ٬ حفاظت٬ ايمني و وسايل بهداشت فردي تا براي كارگر محيط كار ايمن فراهم آيد.

* تحقيقات فني: مطالعه خصوصيات مواد زيان آور ووسايل حفاظتي٬ ماشين آلات٬ آزمايش مواد كنترلي تجسس بهترين مواد براي كابلها و بالابرهاو...

*تحقيقات پزشكي: مطالعه اثرات فيزيولوژيكي محيط كار بر روي كارگر و ويژگي اصولي كه كارگر را در معرض حوادث قرار مي دهد.

* تحقيقات روان شناختي :مطالعه خصوصيات رواني كه فرد را در معرض خطر قرار مي دهد.

*تحقيقات آماري: جهت تعيين تعداد٬ كيفيت و علل حوادث ناشي از كار و گروهي از كارگران كه دچار حادثه شده اند و عملياتي كه ضمن آنها حوادث اتفاق مي افتد.

*آموزش: آموزش علمي كارگران بويژه كارگران جديد در مورد وسايل حفاظتي

* راهنمايي و تشويق

*مزاياي مالي

*تشكيل كميته حفاظت و بهداشت كار در كارگاه